Biogram

· Urodził się 11.05.1946 w Puchaczowie k. Lublina – jako drugie dziecko Anny z Modzelewskich i Antoniego Zygmunta Jadackich. Oboje rodzice pochodzą z Mazowsza.

Nauka i studia

· W latach 1953-1959 uczęszczał do Szkoły Podstawowej w Rajgrodzie; 16.06.1959 ukończył Szkołę Ćwiczeń przy Liceum Pedagogicznym w Augustowie. Następnie rozpoczął naukę w II Liceum Ogólnokształcącym (obecnie im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego) w Olsztynie, w którym 12.06.1963 otrzymał świadectwo dojrzałości. Jednocześnie uczył się gry fortepianowej – najpierw u ojca, a od 1956 w Państwowej Szkole Muzycznej w Ełku, którą ukończył 20.06.1959. Kształcenie pianistyczne kontynuował w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej w Olsztynie pod kierunkiem prof. Izy Garglinowicz, która wywarła na niego ogromny wpływ nie tylko w dziedzinie muzyki; dyplom tej szkoły uzyskał 15.06.1964. W tym samym roku rozpoczął studia w klasie fortepianu prof. Natalii Hornowskiej w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie: Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina) w Warszawie, gdzie uczęszczał m.in. na zajęcia prowadzone przez prof. Witolda Rudzińskiego (literatura muzyczna) i prof. Jerzego Marchwińskiego (akompaniament i kameralistyka); studia zakończył 30.05.1969, otrzymawszy magisterium na podstawie dwóch recitali oraz monografii Stanisław Szpinalski i jego niektóre nagrania płytowe. Od wczesnego dzieciństwa występował publicznie jako solista i akompaniator (dał kilkadziesiąt koncertów – głównie w Olsztynie i na Warmii, a ponadto w Białymstoku, Gdańsku, Łodzi, Środzie Śląskiej, Warszawie i na Mazowszu). Nagrywał dla Polskiego Radia w Olsztynie i w Warszawie.

· W 1969 wstąpił na Studia Doktoranckie w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie był uczestnikiem zajęć prowadzonych przez profesorów z kręgu Szkoły Lwowsko-Warszawskiej; słuchał m.in. wykładów z psychologii – prof. Eugeniusza Geblewicza (ucznia m.in. Władysława Witwickiego), z logiki formalnej – prof. Mariana Przełęckiego (ucznia m.in. Kazimierza Ajdukiewicza) i z filozofii – prof. Bogusława Wolniewicza (ucznia m.in. Tadeusza Czeżowskiego), oraz uczestniczył w seminarium z semiotyki logicznej – prof. Jerzego Pelca (ucznia m.in. Tadeusza Kotarbińskiego) i z estetyki – prof. Alicji Kuczyńskiej (uczennicy m.in. Władysława Tatarkiewicza). 29.06.1971 uzyskał w IF UW magisterium z filozofii na podstawie pracy Filozofia kultury Leona Chwistka, której promotorem była prof. Alicja Kuczyńska, a recenzentem – prof. Janusz Kuczyński. Tam także doktoryzował się 28.06.1977; promotorem dysertacji doktorskiej O granicach poznania. Spór Romana Ingardena z Edmundem Husserlem był prof. Janusz Kuczyński, a recenzentami – prof. Michał Hempoliński i prof. Jerzy Pelc. 17.01.1989 Rada Wydziału Filozofii i Socjologii UW nadała mu stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie filozofii na podstawie rozprawy Filozoficzne podstawy semiotyki, którą recenzowali: prof. Leon Koj, prof. Jerzy Pelc i prof. Jan Woleński. 24.03.1995 roku otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych – na wniosek zaopiniowany przez prof. Michała Hempolińskiego, prof. Witolda Marciszewskiego i prof. Jana Woleńskiego; wręczenie nominacji z rąk Prezydenta RP nastąpiło 7.06.1995 roku.

Główne dziedziny badań

· Specjalizuje się w semiotyce logicznej i metodologii, ontologii i epistemologii, oraz historii filozofii polskiej (ze szczególnym uwzględnieniem Szkoły Lwowsko-Warszawskiej – za której przedstawiciela sam się uważa). Uprawia filozofię w duchu programu sformułowanego przez Jana Łukasiewicza. Decydujący wpływ bezpośredni wywarli na niego prof. Jerzy Pelc i prof. Marian Przełęcki (za których ucznia się uważa) oraz prof. Zdzisław Augustynek (z którym ściśle współpracował naukowo przez ostatnie lata jego życia).

Odczyty i konferencje

· Od 1971 uczestniczył w wielu konferencjach naukowych krajowych i międzynarodowych. Wygłosił na nich – a także na indywidualne zaproszenie – ponad 150 odczytów po polsku oraz po angielsku, francusku, niemiecku, rosyjsku i ukraińsku w kraju (Białystok, Bydgoszcz, Chylice, Drozdowo, Gdańsk, Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Mądralin, Modzele-Bartodzieje, Olsztyn, Opole, Ostrów Mazowiecka, Poznań, Nowe Piekuty, Puławy, Radziejowice, Sucha, Szklarska Poręba, Szczecin, Toruń, Warszawa, Wrocław, Zakopane, Zielona Góra) i za granicą (Bielefeld, Bolzano, Dublin, Grenoble, Gryfia, Helsinki, Kopenhaga, Monastyr, Palermo, Paryż, Praga, Sofia, Tampa – oraz Grodno, Lwów, Tarnopol, Troki i Wilno).

Dydaktyka

· Od 1.01.1974 do 31.12.2016 pracował w Instytucie Filozofii UW kolejno w Zakładzie Historii Filozofii Współczesnej jako starszy asystent, a następnie w Zakładzie Semiotyki Logicznej jako adiunkt (od 1.10.1977), docent (od 1.05.1990), profesor nadzwyczajny (od 1.04.1991) i profesor zwyczajny (od 1.02.2000), a od 1.10.1994 do 28.02.2013 także jako jego kierownik.

Prowadził zajęcia w UW z: SEMIOTYKI LOGICZNEJ (wykłady – w tym kursowe w IF, konwersatoria, ćwiczenia, proseminaria i seminaria) na różnych wydziałach; LOGIKI (wykłady, konwersatoria i ćwiczenia) (jw.); z ONTOLOGII (wykłady kursowe) w IF UW; FILOZOFII (wykłady, konwersatoria i ćwiczenia) na różnych wydziałach; HISTORII FILOZOFII (wykłady – w tym kursowe w IF i ćwiczenia). W związku z dydaktyką przygotował: programy zajęć, projekty studiów filozoficznych, testy logiczne, kwestionariusze ocen, zeszyty próbne Leksykonu semiotycznego, skrypty Ćwiczeń z semiotyki itp. W latach 1990-1999 przyjmował egzaminy z filozofii dla doktorantów Wydziału Matematyki. Współpracował blisko z Zakładem Filozofii Nauki UW (od 1984) oraz z MISH UW (w latach 2001-2004 jako opiekun roku).

· Wykładał także LOGIKĘ, FILOZOFIĘ i HISTORIĘ FILOZOFII w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej (w latach 2001-2009), gdzie utworzył Instytut Filozofii (przekształcony w 2008 w Katedrę Filozofii) i uruchomił studia filozoficzne.

· Poza UW i SWPS prowadził zajęcia z: LOGIKI (wykłady i ćwiczenia) w Wyższej Szkole Humanistycznej w Pułtusku (1994-1995), METODOLOGII (konwersatorium dla słuchaczy studiów podyplomowych i doktoranckich) w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina (1974-1976, 1997-2002 i 2006-2007), a także MUZYKOLOGII (wykłady) we Wszechnicy BTM w Białymstoku (1970-1972) i w Studium Teatralnym COMUK w Warszawie (1972-1974).

· Od 1995 był tutorem, a w latach 2001-2006 – był także przewodniczącym Komisji Kwalifikacyjnej Collegium Invisibile. 18.11.2006 Walne Zgromadzenie CI przyznało mu tytuł członka honorowego.

Magisteria, doktoraty i habilitacje etc.

· Pod jego kierownictwem ukończonych zostało szesnaście magisteriów. Oto lista jego magistrantów: Ewa Tiunin, Funkcje semantyczne muzyki (Czy dzieło sztuki jest znakiem?) (1982); Jarosław Frąckowiak, Program epistemologii semantycznej Kazimierza Ajdukiewicza (1989); Paweł Więckowski, Teoria deskrypcji Bertranda Russella a realistyczna koncepcja języka (1990); Bartosz Puzdrowski, Zdania opisowe a zdania oceniajace (1994); Joanna Tędziagolska, O pojęciu identyczności (1994); Mieszko Tałasiewicz, O pojęciu racjonalności (1995); Eliza Maniewska, Kategorie syntaktyczne i ontyczne (1996); Ariadna Lewańska, Interpretacja dzieła muzycznego (1997); Aleksandra Białecka, O pojęciu rzeczy (1998); Weronika Chańska, Filozoficzne koncepcje fikcji (2000); Konrad Ambroziak, O pojęciu wyrażania (2002); Joanna Kochman, Analiza pojęcia analogii (2003); Piotr Labenz, O zagadce sceptyckiej (2003); Karolina Lewestam, Odpowiedzialność moralna a determinizm (2004); Seweryn Ścibior, Funkcje semiotyczne notacji muzycznej (2004); Agnieszka Nowacka, Gradacja asercji (2008).

· Jest promotorem ośmiu ukończonych doktoratów. Jego doktorantami są: Joanna Odrowąż-Sypniewska, Paradoksy semantyczne a zagadnienie nieostrości (praca obroniona z wyróżnieniem, 2.03.1999); Mieszko Tałasiewicz, Pojęcie racjonalności nauk empirycznych (14.06.1999); Jerzy Pluta, Teoria przedmiotów Mariana Borowskiego (11.01.2000); Paweł Więckowski, Analiza metodologiczna generatywizmu (19.04.2000); Mariusz Grygianiec, Spór o powszechniki w Szkole Lwowsko-Warszawskiej (7.12.2000); Aleksandra Horecka, System pojęciowy estetyki w Szkole Lwowsko-Warszawskiej (24.03.2004); Anna Brożek, Logiczna analiza terminologii muzycznej (praca obroniona z wyróżnieniem, 24.04.2006); Piotra Rudkouski, Problem argumentacji w teologii (4.10.2016).

· Spośród wypromowanych przez niego doktorów habilitowało się dotąd pięcioro: Mieszko Tałasiewicz, Filozofia składni (17.04.2007); Joanna Odrowąż-Sypniewska, Rodzaje naturalne. Rozważania z filozofii języka (13.11.2007); Mariusz Grygianiec, Identyczność i trwanie. Studium ontologiczne (20.05.2008); Anna Brożek, Pytania i odpowiedzi. Tło filozoficzne, teoria, zastosowania praktyczne (7.10.2008); Aleksandra Horecka, Obiekty semiotyczne w pracach Kazimierza Twardowskiego, Władysława Witwickiego, Kazimierza Ajdukiewicza i Tadeusza Kotarbińskiego (17.03.2015). Podwójną habilitację ma Anna Brożek; druga jest z zakresu sztuk muzycznych: Obraz duszy polskiej w mazurkach Romana Maciejewskiego (7.12.2015; Akademia Muzyczna w Krakowie). Dwie dawne doktorantki są profesorami tytularnymi: Joanna Odrowąż-Sypniewska (17.02.2015) i Anna Brożek (28.07.2015).

· Za jego uczniów uważają się ponadto: prof. Tomasz Bigaj, prof. Anna Jedynak, prof. Kordula Świętorzecka (UKSW), prof. Jacek Wojtysiak (KUL), prof. Anna Wójtowicz i prof. Krzysztof Wójtowicz.

· Napisał dziesiątki recenzji prac magisterskich, doktorskich, habilitacyjnych oraz wniosków o profesurę tytularną (w tym tzw. superrecenzji dla Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów).

Działalność organizacyjno-dydaktyczna

· Jeszcze w czasie studiów w UMFC opracował projekt reorganizacji wyższego szkolnictwa muzycznego w Polsce. Po ukończeniu studiów w UW zajmował się sprawą propedeutyki filozofii w szkołach średnich (m.in. opracował program tych zajęć i sprawował opiekę nad jego realizacją w wybranych liceach warszawskich). Uczestniczył też w pracach wielu komisji do spraw organizacyjno-dydaktycznych, m.in. przygotowujących projekty regulaminów studiów magisterskich i doktoranckich w Instytucie Filozofii UW, zasady akredytacji studiów filozoficznych w Polsce oraz ekspertyzy w sprawie przekształcenia warszawskiej ATK w uniwersytet.

Działalność edytorska

· W latach 1980-1983 był sekretarzem zespołu redakcyjnego przygotowującego reaktywowanie Przeglądu Filozoficznego, a w latach 1989-1991 – konsultantem naukowym redakcji Polskiego Biuletynu Semiotycznego. W latach 1992-2001 wydawał pismo Sygnały Semiotyczne, a w latach 1993-2001 – kwartalnik Filozofia Nauki. Jest redaktorem naczelnym serii książkowej Polish Analytical Philosophy, wydawanej przez wydawnictwo Brill & Rodopi w Amsterdamie (od 1998). Zapoczątkował serię książkową Bibliothèque des Philosophes. Société des Sciences et des Lettres de Varsovie (1999). Jest (lub był) ponadto członkiem następujących komitetów redakcyjnych: Rady Programowej serii wydawniczej Alma Mater Vilnensis (od 1993), Rady Programowej Poznań Studies of the Philosophy of the Sciences and the Humanities (od 1997), Logic and Logical Philosophy Committee (1998-2016), Rady Naukowej Roczników Filozoficznych KUL (od 2000), Editorial Advisory Board of Western Philosophy Series, wydawnictwo Ashgate (od 2001), Rady naukowej Internetowego Serwisu Filozoficznego Diametros (od 2004), Editorial Board pisma Uniwersytetu Wileńskiego Problemos (od 2005), Rady Programowej Studiów z filozofii polskiej (od 2006), Advisory Board of Polish Journal of Philosophy (od 2007) i Rady Naukowej Rocznika Historii Filozofii Polskiej (od 2007). Był warszawskim korespondentem Ruchu Filozoficznego (1985-2001).

Członkostwo organizacji naukowych

· Powołano go na członka korespondenta (29.03.1994) a następnie członka zwyczajnego (16.04.2002) Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, członka korespondenta a następnie członka zwyczajnego (30.03.2016) Towarzystwa Naukowego KUL (7.06.1995), członka Komitetu Nauk Filozoficznych PAN (16.12.1996 roku; członkostwo wygasło w 2002) i członka Komitetu Narodowego d/s współpracy z Międzynarodową Unią Historii i Filozofii Nauki – Sekcja Logiki (24.04.1997).

· Jest ponadto członkiem Polskiego Towarzystwa Semiotycznego (od 1973), Polskiego Towarzystwa Filozoficznego (od 1978) i współzałożycielem (m.in. autorem statutu) Towarzystwa Przyjaciół Uniwersytetu Polskiego w Wilnie (1992-2001).

Funkcje akademickie

· W latach 1980-1983 był przewodniczącym Oddziału Warszawskiego, w latach 1983-1986 – członkiem Zarządu tego Oddziału, a w latach 1986-1990 i 1996-2001 – skarbnikiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Filozoficznego. W latach 1984-1986 był członkiem Zarządu Głównego, a w latach 1986-1989 i 1993-2001 – zastępcą sekretarza Polskiego Towarzystwa Semiotycznego. Był sekretarzem Zarządu Towarzystwa Przyjaciół Uniwersytetu Polskiego w Wilnie od chwili jego powstania (1992), a od 1996 do 2001 (tj. do rozwiązania się) – członkiem Zarządu tego Towarzystwa. W 1993 był przewodniczącym konkursu KBN dla projektów filozoficznych. Od 23 maja 1995 pełni funkcję kuratora Archiwum Polskiego Towarzystwa Filozoficznego. W latach 1995-2001 był sekretarzem II Wydziału, a w latach 2004-2007 sekretarzem generalnym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. 13 maja 2000 został przewodniczącym grupy ekspertów Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej do spraw filozofii; funkcję tę pełnił do 2010. W latach 2002-2005 był dyrektorem Instytutu Filozofii SWPS; w latach 2005-2008 był dyrektorem Instytutu Filozofii UW, łącząc tę funkcję w latach 2005-2007 z funkcją prodziekana Wydziału Filozofii i Socjologii UW. W 2005 został wybrany na przewodniczącego Komisji Etyki Zawodowej SWPS. Od 2004 jest członkiem Rady Naukowej Zespołu Badawczego Prakseologii im. Tadeusza Kotarbińskiego IF WFIS UMCS, a od 2006 jest członkiem Conceil Scientifique d’Archives de l’École Lvov-Varsovie w Paryżu. 25.09.2009 Prezydent RP powołał go na członka Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju; przestał nim być w 2010. Był członkiem Komitetu Honorowego Obchodów 70-lecia Uniwersytetu Łódzkiego (2014); od 2014 jest członkiem Kapituły Nagrody im. Anieli hr. Potulickiej. 6 lutego 2017 roku Rektor UW powołał go na członka Komisji Rektorskiej ds. Tytułów Honorowych na kadencję 2016-2020.

· W związku z powyższymi funkcjami zorganizował dziesiątki konferencji naukowych, z których największe to: sympozjum naukowe z okazji 2000-lecia chrześcijaństwa Człowiek – nauka – wiara (Warszawa, 19-21.11.1999), polsko-ukraińskie Seminarium Lwowsko-Warszawskie Filozofia Nauki (Warszawa-Lwów, cyklicznie powtarzane w latach 2000-2007) oraz VIII Polski Zjazd Filozoficzny (Warszawa, 15-20.09.2008).

Wyróżnienia, nagrody i odznaczenia

· Otrzymał następujące wyróżnienia i nagrody naukowe.

· Nagrody wewnętrzne: I nagroda w Konkursie na Recenzję dla Doktorantów UW (1970); indywidualna nagroda naukowa II stopnia Rektora UW (1976); indywidualna nagroda naukowa I stopnia Rektora UW (1983), nagroda z okazji Dnia Nauczyciela (1986 i 1987); nagroda z okazji Święta Uniwersytetu (1988); nagroda z okazji 20 lat (1994), 25 lat (1999), 30 lat (2004) i 35 lat (2009) pracy w UW; indywidualna nagroda naukowa Rektora UW z okazji Dnia Edukacji Narodowej (1996), indywidualna nagroda III stopnia Rektora UW z okazji Święta Uniwersytetu (2004); indywidualna nagroda III stopnia Rektora UW za działalność organizacyjną (2006); nagroda naukowo-organizacyjna Rektora SWPS (2008).

· Nagrody zewnętrzne: zespołowa nagroda naukowa MEN za współautorstwo z Zdzisławem Augustynkiem książki Possible ontologies (1994); nagroda naukowa PAN im. Tadeusza Kotarbińskiego za książkę Orientacje i doktryny filozoficzne. Z dziejów myśli polskiej (1999);

· Postanowieniem Prezydenta RP z 6 sierpnia 2001 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Polonia Restituta. Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina wyróżnił go medalem za zasługi dla UMFC (2012), Uniwersyte Warszawski – medalem 200-lecia UW (2016), Uniwersytet Lwowski – medalem Ivana Franki (2017). a Polskie Towarzystwo Filooficzne – dyplomem uznania (2017).

· Uhonorowany został dwiema księgami pamiątkowymi: na sześćdziesięciolecie Myślami o języku, nauce i wartościach pod redakcją Witolda Strawińskiego, Mariusza Grygiańca i Anny Brożek (Warszawa 2006, Wydawnictwo Naukowe Semper, s: 518) oraz na siedemdziesięciolecie Myślami o języku, nauce i wartościach. Seria druga pod redakcją Anny Brożek, Alicji Chybińskiej, Mariusza Grygiańca i Marcina Tkaczyka (Warszawa 2006, Wydawnictwo Naukowe Semper, s: 798).

Działalność pozanaukowa

· Należał do następujących organizacji pozanaukowych: Zrzeszenie Studentów Polskich (1964-1972; w latach 1967-1968 jako kierownik Podkomisji Informacji Zagranicznej, a w latach 1968-1969 – przewodniczący Komisji Nauki i Komisji Organizacyjnej oraz sekretarz RU ZSP PWSM), Towarzystwo im. Fryderyka Chopina (1966-1967), Związek Nauczycielstwa Polskiego (1972-1980) i NSZZ Solidarność (1981-2002). W latach 1980-1981 był ekspertem NSZZ Solidarność, a w latach 1981-1983 – zastępcą przewodniczącego Komisji Edukacji Filozoficznej (najpierw przy PTF, a następnie przy WFiS UW), która przygotowywała ekspertyzy dotyczące propedeutyki filozofii dla Solidarności, a później Ministerstwa Oświaty i Wychowania. Współdziałał w organizacji konferencji naukowych i dydaktycznych (dla nauczycieli propedeutyki filozofii) oraz sprawował opiekę naukową nad eksperymentalnymi zajęciami z propedeutyki filozofii w liceach.

· Z jego inicjatywy 12.12.1980 w gmachu Instytutu Filozofii UW odsłonięta została tablica pamiątkowa poświęcona Kazimierzowi Ajdukiewiczowi, a 19.12.2006 jednej z sal IF UW nadane zostało imię Tadeusza Kotarbińskiego. W 1991 współorganizował wystawę Krzemieniec. Miasto Juliusza Słowackiego w malarstwie i fotografii (Dom Polonii w Warszawie). Był konsultantem artystów, którzy wykonali pomniki Kazimierza Twardowskiego, Jana Łukasiewicza, Stanisława Leśniewskiego i Alfreda Tarskiego w nowym budynku Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego (1998-1999).

· Występował w wielu programach popularnonaukowych w radiu oraz w telewizji. Uprawia też sporadycznie publicystykę prasową.

Zainteresowania pozanaukowe

· Interesuje się cywilizacją Kresów i muzyką polską; lubi wędrówki piesze po Kraju i Europie; uprawia fotografię.